Kanal tedavisi neden yenilenir?

Kanal tedavisi, kanalın içine bakteri geri döndüğü ya da baştan tam temizlenemediği anlaşıldığında yenilenir. Hekimlikte bu işleme "retreatment" denir: eski kanal dolgusu çıkarılır, kanallar yeniden temizlenip şekillendirilir ve sızdırmaz biçimde doldurulur. Yenileme, ilk tedavinin başarısız sayıldığı anlamına gelmeyebilir — dişin ağızdaki ömrü boyunca çok şey değişir.

Yenilemeye götüren başlıca nedenler

• Gözden kaçmış kanal: Bazı dişlerde beklenenden fazla kanal bulunur. Temizlenmemiş bir kanal yıllarca sessiz kalıp sonra belirti verebilir.
• Sızıntı: Üstteki dolgu ya da kaplamanın kenarından bakteri sızarsa, doğru yapılmış bir kanal bile yeniden enfekte olabilir. Geçici dolgunun uzun süre ağızda kalması da aynı sonucu doğurur.
• Yeni çürük: Kaplama kenarında ya da dolgu sınırında gelişen çürük, kanala açılan yeni bir yol açar.
• Kırık ve çatlaklar: Kanal tedavili diş beslenmesini kaybettiği için kırılganlaşır. Kaplamasız bırakılan azı dişlerinde çatlak riski daha yüksektir; bu yüzden kaplamanın şart olup olmadığı baştan konuşulmalıdır.
• Karmaşık kanal anatomisi: Eğri, dar ya da kireçlenmiş kanallarda ilk seferde uç noktaya ulaşmak güçleşebilir.

Nasıl anlaşılır?

Belirtiler her vakada aynı değildir. Isırırken süren hassasiyet, diş etinde tekrarlayan şişlik veya kabarcık, dişte renk değişimi, çenede baskı hissi tipik uyarılardır. Ama önemli bir kısım tamamen sessiz ilerler ve yalnızca röntgende, kök ucundaki koyu alan olarak fark edilir — kontrol randevularının değeri buradan gelir. Kanal tedavili bir dişin ağrımasının nedenlerini ayrı bir soruda ele aldık; ağrının seyri ve nasıl yönetildiği için kanal tedavisi ağrır mı yazımıza da bakabilirsin.

Karar muayene ve röntgenle verilir. Gerektiğinde üç boyutlu görüntüleme istenebilir, çünkü gözden kaçan kanal ya da kök çatlağı düz filmde görünmeyebilir. Dişe kaplama yapılacaksa, kaplamadan önce eski kanalı yenileme kararını ayrı bir sayfada ele aldık.

Yenileme mi, apikal rezeksiyon mu?

İkisi farklı işlemlerdir. Yenilemede dişe yine taç kısmından girilir; sorun kanalın içinde çözülür. Diş kaplamalıysa bu giriş çoğu zaman kaplamanın üstünden açılır; ne zaman sökülmesi gerektiğini kaplamalı dişe kanal tedavisi sorusunda anlattık. Apikal rezeksiyon ise cerrahi bir işlemdir: diş eti kaldırılıp kök ucundaki iltihaplı doku ve kökün uç kısmı alınır, uç geriye doğru doldurulur.

Sıralama genellikle şöyledir: önce kanaldan gidilmesi tercih edilir, çünkü kaynağa doğrudan ulaşır. Kanala tekrar girmenin mümkün olmadığı ya da riskli olduğu durumlarda — örneğin köke vida benzeri bir post çakılmışsa veya üstte sağlam bir köprü varsa — cerrahi yol gündeme gelir. Bu işlemler ağız ve diş cerrahisi kapsamında değerlendirilir.

Yenilenen dişin uzun yıllar kullanılabilmesi, üst yapının zamanında tamamlanmasına ve düzenli kontrole bağlıdır. Sürecin işleyişini kanal tedavisi sayfamızda bulabilirsin; ağrın şiddetliyse mesai dışında 24 saat açık klinikleri de kontrol edebilirsin.