Takma dişle (protezle) uyunur mu?

Hekimin özel bir talimatı yoksa hareketli protezle uyunmaz; gece çıkarılıp temiz suyla dolu kapalı bir kapta saklanır. Arada bir protezle uyuyakalmak çoğu kişi için ciddi bir sorun yaratmaz, ama her gece takılı kalan protez hem ağız içi dokular hem genel sağlık açısından tartışılan bir alışkanlıktır.

Gece çıkarmanın gerekçesi

Protezin altındaki damak ve diş eti sırtları, gün boyu protezin taşıdığı çiğneme yükünü üstlenir. Gece çıkarılan protez, bu dokulara hem basınçtan kurtulma hem de tükürükle yıkanma fırsatı verir. Protez sürekli takılı kaldığında altı nemli, havasız ve temizlenmemiş bir ortama döner. Protez altında kızarıklık ve yanmayla seyreden, çoğunlukla mantar kaynaklı iltihabın (protez stomatiti) en sık ilişkilendirildiği alışkanlık da gece takmaktır. Bu tablonun nasıl görüldüğünü protez altında yanma sayfasında anlattık.

Zatürre ile ilişkisi ne kadar güçlü?

Japonya'da 85 yaş ve üstündeki kişilerle yapılan bir izlem çalışmasında, gece protezle uyuyanlarda zatürre görülme sıklığının protezini çıkaranlara göre yaklaşık iki kat yüksek olduğu bildirildi. Olası açıklama, protez yüzeyinde biriken mikropların uyku sırasında solunum yoluna kaçmasıdır. Bu bir ilişki bulgusudur; protezin tek başına zatürreye neden olduğunu göstermez. Yine de yutma güçlüğü yaşayan, bakıma muhtaç ya da çok ileri yaştaki biri için gece çıkarmayı ayrıca önemli kılar.

Hangi durumlarda istisna olur?

• Hemen protezin ilk günleri: Çekim günü takılan protez, ilk kontrole kadar genellikle ağızdan çıkarılmaz; kanamayı ve şişliği sınırlar. Bu dönemin kuralını işlemi yapan hekim verir. Hemen protez yolunun genel seyrini hemen protez mi, iyileşme beklenmeli mi sayfasında karşılaştırdık.
• Hekimin özel gerekçesi: Karşı çenedeki doğal dişlerin dişsiz sırtı zedelediği ya da gece sıkma olan bazı vakalarda hekim farklı bir düzen önerebilir. Kendi başına karar vermek yerine sormak gerekir.
• Sabit implant üstü protez: Hasta tarafından çıkarılamadığı için bu soru ona uygulanmaz. İmplantlara çıtçıtla tutunan hareketli protezler ise diğer hareketli protezler gibi gece çıkarılır; bu seçeneklerin farkını implant tedavisi sayfasında bulabilirsin.

Gece bekleme kabı

1. Protezi çıkarınca önce fırçala; temizlik düzeni hareketli protez nasıl temizlenir sorusunda anlatılıyor.
2. Kapalı bir kaba temiz, oda sıcaklığında su koy; sıcak su kullanma.
3. Protezi kuru bırakma; akrilik kurudukça biçimi bozulabilir.
4. Kabı çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı bir yere koy.

Sabah takmadan önce protezi durula, damağını ve dişsiz sırtlarını yumuşak bir fırçayla temizle. Gece çıkarmaya başladığında ilk sabahlar protez biraz farklı oturuyor gibi gelebilir; bu genellikle birkaç günde geçer. Protez gün içinde de vuruyor ya da oynuyorsa sorun gece düzeninde değil uyumdadır ve kontrolde ayarlanması gerekir.