Klinikle
Als het misgaat

Tijdelijke vulling eruit tussen twee wortelkanaalafspraken

Ook zonder pijn is dit iets voor binnen een à twee dagen: de afsluiting houdt speeksel en bacteriën uit het kanaal. Wat u zelf doet, en wat u laat.

Beoordeeld door tandarts Yiğit Bal

Geschreven in Turkije, door een tandarts. Klinikle is een kliniekengids en zelf geen kliniek – geen enkele praktijk betaalt om hier te staan en wij behandelen niet. Waar een pagina Turkije naast behandeling in Nederland of België legt, leest u dat het beste met die herkomst in het achterhoofd.

Laatst bijgewerkt:

An empty weekly pill organiser on a windowsill

Een tijdelijke vulling die tussen twee afspraken van een wortelkanaalbehandeling loslaat, is een klein probleem met een deadline. Het doet vaak geen pijn, en juist daardoor laten mensen het liggen. Toch hoort de tand binnen een à twee dagen weer afgesloten te zijn. Die vulling houdt het medicijn in het kanaal op zijn plek en het speeksel, en daarmee de bacteriën uit de mond, erbuiten. Elke dag dat het kanaal openligt, maakt de kans groter dat het gereinigde kanaal opnieuw besmet raakt.

Wat er gebeurt met een kanaal dat openligt

Het doel van een wortelkanaalbehandeling is de binnenkant van de wortel vrij te maken van bacteriën en daarna lekvrij af te sluiten. Tussen de afspraken zit er een medicijn in het kanaal en een tijdelijke vulling bovenop. Valt die weg, dan loopt speeksel tot aan de ingang van het kanaal. Soms merkt u dat aan een vieze of bittere smaak, of aan een wit, pasta-achtig restje dat uit de tand komt: dat is het medicijn dat in het kanaal zat. Het is niet schadelijk als u er een beetje van inslikt, maar het is wel een teken dat de afsluiting echt weg is.

Het gemene is dat een tand waarvan de zenuw al is verwijderd, weinig meer voelt. Het ontbreken van pijn zegt dus weinig over de toestand in het kanaal. Pijn komt vaak pas als er een nieuwe ontsteking rond de wortelpunt ontstaat, en dan bent u een stap verder dan nodig was.

Voor de behandelaar betekent dat meestal: het kanaal opnieuw spoelen, het medicijn vervangen, en soms een extra afspraak inplannen. Ligt het kanaal lang open, dan kan dat ook de kans op een goede afloop van de behandeling verkleinen. Waarom een wortelkanaalbehandeling vaak in meer dan één afspraak gebeurt en wat ze oplevert tegenover trekken, staat bij wortelkanaalbehandeling of trekken.

Helemaal weg of een stukje eruit

Wat u ziet of voelt Wat het betekent Hoe snel
De vulling is helemaal weg, er zit een gat midden in de tand Het kanaal ligt open naar de mond Dezelfde dag bellen, binnen een à twee dagen laten afsluiten
Er is een stuk uitgebroken, er zit een kuiltje De afsluiting kan lekken Binnen een paar dagen laten controleren
Het oppervlak is wat afgesleten, de tong voelt een ruw plekje Gewone slijtage van tijdelijk materiaal Melden bij de volgende afspraak

Weet u niet zeker welke van de drie het is, ga er dan van uit dat de vulling helemaal weg is.

Tot u in de stoel zit

  1. Stop niets in het gat: geen watje, geen kauwgom, geen stukje brood en geen lijm. Het lijkt een nette tijdelijke afdichting, maar het brengt bacteriën juist dieper het kanaal in en maakt het schoonmaken daarna moeilijker.
  2. Kauw niet aan die kant. Een tand midden in een wortelkanaalbehandeling is verzwakt en kan breken, en een gebroken tand is soms niet meer te behouden.
  3. Spoel na het eten met lauw water en blijf de rest van uw gebit gewoon poetsen, rond die tand voorzichtig.
  4. Blijf met uw tong, een tandenstoker of een vinger uit het gat.

Heeft u pijn, vraag dan uw tandarts of de apotheek welke pijnstiller in uw situatie past.

Signalen die niet tot morgen wachten

Een duidelijke zwelling, lichte verhoging, bonzende pijn die erger wordt bij het bijten, of pijn waar u ’s nachts van wakker wordt: dat vraagt om beoordeling dezelfde dag. Is uw eigen praktijk gesloten, dan meldt het antwoordapparaat van de praktijk doorgaans welke tandarts dienst heeft. Een zwelling die zich richting het oog of de hals uitbreidt of snel groter wordt, een gezwollen mondbodem, hoge koorts samen met een zwelling of moeite met slikken is geen zaak meer voor de tandarts alleen. Dan belt u in Nederland meteen de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenpost, die zo nodig naar de spoedeisende hulp verwijst; in België belt u 1733 of gaat u rechtstreeks naar de spoedgevallendienst. Krijgt u het benauwd, of wordt u verward of ongewoon suf, bel dan direct 112 en ga niet zelf naar het ziekenhuis.

Als de behandeling over twee reizen is verdeeld

Voor wie de behandeling in het buitenland laat doen, ligt dit scenario op de loer. Een wortelkanaalbehandeling die niet in één afspraak kon worden afgerond, bijvoorbeeld omdat er een ontsteking was die eerst tot rust moest komen, loopt soms door tot de volgende reis. Dan zit er wekenlang een tijdelijke vulling in, en tijdelijk materiaal is voor een paar dagen of weken gemaakt, niet voor maanden. Hoe die tussenperiode meestal wordt gepland, staat bij de tweede reis plannen.

Laat de vulling thuis los, dan haalt u de kliniek zelf meestal niet binnen twee dagen. U heeft dan een tandarts hier nodig die de tand in elk geval opnieuw afsluit. Dat is een kort en overzichtelijk karwei, en het is makkelijker te regelen als u kunt laten zien wat er is gedaan:

  • welke tand het is, met elementnummer;
  • hoe ver de behandeling is: hoeveel kanalen, en of die al gereinigd zijn;
  • welk medicijn er in het kanaal zit, als de kliniek dat heeft genoteerd;
  • de röntgenfoto’s die tijdens de behandeling zijn gemaakt, digitaal.

Vraag die gegevens vóór u vertrekt, niet op de avond dat de vulling eruit valt. Het lijkt op wat er nodig is als een tijdelijke kroon of brug losraakt, en de lijst daar is voor een groot deel ook hier bruikbaar. Heeft u in Nederland geen vaste tandarts meer, dan is het verstandig dat vóór de reis uit te zoeken; de routes staan bij geen tandarts kunnen vinden.

Laat de kliniek in het buitenland daarna weten wat er thuis is gebeurd, met datum. Voor de volgende stap maakt het uit hoe lang het kanaal heeft opengelegen. Hoe u contact houdt als het ernaar uitziet dat dit tijdens een reis gebeurt in plaats van thuis, leest u bij een spoedgeval tijdens de behandelreis.

Een open kanaal is zelden een drama. Het wordt een probleem als het wekenlang openligt omdat niemand er iets van merkte.

Deze pagina geeft algemene informatie en is geen medisch advies. Resultaten verschillen per persoon en of een behandeling voor u geschikt is, kan pas worden vastgesteld na lichamelijk onderzoek en beeldvorming door een bevoegde tandarts.

Verder lezen

Vertel ons wat u nodig heeft

Drie velden, meer niet. U krijgt antwoord van een tandarts in Turkije – geen verkoopgesprek, en geen e-mail of foto's nodig.

Wij antwoorden tijdens Turkse kantooruren, meestal binnen het uur. Dit is geen behandelaanbod; of een behandeling geschikt is, kan pas na onderzoek en beeldvorming worden vastgesteld.