Klinikle
Uw reis voorbereiden

De proefopstelling voor facings: kijken voordat er iets vastligt

Een mock-up zet de geplande vorm tijdelijk op uw eigen tanden. Waar u op let, waarom de kleur later komt en hoe u er in de reisplanning ruimte voor houdt.

Beoordeeld door tandarts Yiğit Bal

Geschreven in Turkije, door een tandarts. Klinikle is een kliniekengids en zelf geen kliniek – geen enkele praktijk betaalt om hier te staan en wij behandelen niet. Waar een pagina Turkije naast behandeling in Nederland of België legt, leest u dat het beste met die herkomst in het achterhoofd.

Laatst bijgewerkt:

The entrance of a calm modern clinic in morning light

U zit rechtop in de stoel, iemand houdt u een handspiegel voor, en daar staat een gebit dat nog niet van u is. Het is lichter dan wat u gewend bent, iets langer, voller. Het zit op uw eigen tanden, gemaakt van een tijdelijk kunststofje dat er over een uur weer af kan. Dat moment heet de proefopstelling, in klinieken vaak mock-up genoemd, en het is het enige moment in een facingtraject waarop u nog alles kunt terugdraaien zonder dat het u glazuur kost.

Hoe de proefopstelling wordt gemaakt

Eerst wordt er een afdruk of een intraorale scan van uw gebit gemaakt. Op dat model wordt de gewenste vorm ontworpen: in was door een tandtechnicus, of digitaal op het scherm. Van dat ontwerp wordt een mal gemaakt. De mal wordt gevuld met tandkleurig tijdelijk materiaal en over uw tanden gedrukt. Binnen een paar minuten is het hard, de overtollige randjes gaan eraf, en u kijkt naar het ontwerp in uw eigen mond.

In de meeste gevallen gebeurt dat zonder dat er iets aan de tanden wordt geslepen. Soms blijft de proefopstelling een paar uur zitten, soms een paar dagen, zodat u hem ook buiten de behandelkamer kunt ervaren.

Een ontwerp op een scherm laat maar de helft zien

Veel klinieken sturen vooraf een digitaal ontwerp: een foto van uw lach waarop de nieuwe tanden zijn getekend. Dat is een nuttig begin, maar het blijft een plaatje in twee dimensies. Het laat niet zien hoe uw lip over de tanden beweegt, hoeveel volume er in de mond bijkomt, of hoe het eruitziet als u praat.

Een lengte die op het scherm natuurlijk oogt, kan in de mond te lang uitvallen. Dat verschil komt vaak pas bij de proefopstelling boven. Juist daarom is dit de stap die u niet wilt overslaan, ook niet als het digitale ontwerp u al helemaal overtuigde.

De controlelijst voor in de stoel

Neem de tijd. Vraag of u even mag rondlopen, praten, lachen. Loop dan deze punten langs:

  1. Lengte. Hoeveel ziet u van de boventanden als uw lippen licht van elkaar staan? En hoeveel tandvlees komt er in beeld bij een brede lach?
  2. Lachlijn. Volgen de snijranden van de boventanden de welving van uw onderlip? Valt het midden tussen de twee voorste tanden samen met het midden van uw gezicht?
  3. Vorm en breedte. Passen de tanden bij uw gezicht, of ogen ze te groot, te vierkant, te egaal?
  4. Spraak. Zeg zinnen met veel f-, v- en s-klanken. Fluit er iets, gaat u slissen, blijft uw lip ergens haken? Zeg het meteen.
  5. Lipsteun. Voelt de bovenlip naar voren geduwd of gespannen?
  6. Bijten. Probeer met de voortanden iets af te bijten. Raken de ondertanden de proefopstelling op een vreemde plek, dan zegt dat iets over de beet.
  7. Foto en video. Maak foto’s bij daglicht, van dichtbij en op een armlengte, en een korte video terwijl u praat. Een spiegel alleen is niet genoeg: in de spiegel ziet u uzelf gespiegeld en van te dichtbij.

Neem als het kan iemand mee die u goed kent. Zo iemand ziet sneller of het nog uw gezicht is.

De kleur kiest u op een ander moment

Het tijdelijke materiaal van een proefopstelling heeft maar een paar tinten en laat licht anders door dan porselein. Bij de proefopstelling beslist u daarom over vorm en verhoudingen. De kleur wordt apart gekozen, bij daglicht, met een kleurenwaaier naast uw eigen tanden; waar u bij die keuze op let, staat in de kleur van uw nieuwe tanden.

Vindt u de kleur van de proefopstelling niet mooi, dan zegt dat niets over het eindresultaat. Vindt u hem wél mooi, dan betekent dat evenmin dat de facings zo worden. Wilt u eerst witter worden met uw eigen tanden, dan moet dat vóór de kleurkeuze gebeuren; waarom, staat in tanden bleken voordat u aan kronen begint.

Als u de proefopstelling een paar dagen draagt

Het materiaal is minder sterk dan porselein. Bijt er geen harde dingen mee af, want de rand kan afbrokkelen. Thee, koffie en rode wijn kunnen het oppervlak verkleuren. Breekt er een stukje af, plak het dan niet zelf vast maar meld het bij de kliniek; met dezelfde mal is een nieuwe proefopstelling zo gemaakt.

Gebruik die dagen om te merken hoe het voelt bij gewone dingen: een vergadering, een etentje, een telefoongesprek. Laat het uw partner of een vriendin zien. Het gaat erom of u zich er over een paar dagen nog steeds prettig bij voelt, niet alleen in het eerste halfuur.

Een proefopstelling is iets anders dan de tijdelijke facings die u krijgt nadat de tanden zijn voorbereid. Die tijdelijke facings beschermen geslepen tanden tot het definitieve werk er is; de proefopstelling is een test die aan elke beslissing voorafgaat.

Niet elk gebit laat zich zo testen

Een proefopstelling voegt materiaal toe aan de tanden. Bij kleine tanden, tanden met ruimtes ertussen of tanden die iets naar achteren staan, gaat dat goed. Bij tanden die naar voren staan ligt de geplande vorm juist binnen de huidige tand. Dan kan er niets worden toegevoegd, en oogt de proefopstelling dikker dan het uiteindelijke resultaat zou zijn.

In zo’n situatie wordt de tand soms minimaal bijgewerkt om het ontwerp toch te kunnen tonen, of komt eerst de vraag op tafel of de stand van de tanden moet veranderen. Wat dat betekent voor de keuze tussen een facing met en zonder slijpen, leest u in no-prep facings of klassieke facings.

U mag om aanpassingen vragen

Nergens in het traject kost van gedachten veranderen minder dan hier, in tandweefsel en in tijd. Zeg het als de lengte, de vorm of de lijn van de snijranden u niet bevalt. Een tweede proefopstelling is geen gunst, het hoort bij het proces. Vraag ook of de foto’s van het ontwerp waarmee u akkoord gaat in uw dossier worden opgenomen. Dan is later na te gaan wat er is afgesproken, en dat wilt u hebben als u ooit te maken krijgt met spijt van facings.

In de reisplanning

Wie voor facings in Turkije op reis gaat, krijgt de proefopstelling meestal in de eerste dagen van de behandelweek. Vraag vooraf op welke dag hij gepland staat en hoeveel tijd er zit tussen de proefopstelling en het slijpen. Zit er geen dag tussen, dan heeft u geen tijd om er een nacht over te slapen of een aanpassing te laten maken. Een dag extra in het schema is dan geen luxe.

Vraag ook of het digitale ontwerp vóór vertrek al naar u wordt gestuurd, zodat de eerste ronde opmerkingen per e-mail kan. Dan gebruikt u de proefopstelling ter plekke voor de fijnere punten. Hoe zo’n week er verder uitziet, staat in de behandelweek dag voor dag, en welke afspraken er zwart op wit horen te staan, leest u in wat er in een behandelplan hoort.

Deze pagina geeft algemene informatie en is geen medisch advies. Resultaten verschillen per persoon en of een behandeling voor u geschikt is, kan pas worden vastgesteld na lichamelijk onderzoek en beeldvorming door een bevoegde tandarts.

Verder lezen

Vertel ons wat u nodig heeft

Drie velden, meer niet. U krijgt antwoord van een tandarts in Turkije – geen verkoopgesprek, en geen e-mail of foto's nodig.

Wij antwoorden tijdens Turkse kantooruren, meestal binnen het uur. Dit is geen behandelaanbod; of een behandeling geschikt is, kan pas na onderzoek en beeldvorming worden vastgesteld.