Mock-up przed licówkami: co sprawdzić, zanim coś się utrwali

Różnica między obrazem na ekranie a kształtem w ustach

Projekt nałożony na zdjęcie jest płaski. Nie pokazuje objętości zębów w łuku, nie pokazuje, jak warga układa się na nowych brzegach, i nie mówi niczego o tym, jak zabrzmi twoje „s”. Długość, która na ekranie wygląda naturalnie, w ustach potrafi okazać się za duża, a różnica wychodzi zwykle dopiero przy próbie. Czego sam render nie obejmuje i dlaczego nie jest częścią planu leczenia, opisuje strona o symulacji uśmiechu. Mock-up jest jej trójwymiarowym sprawdzianem.

Lista kontrolna na dzień próby

Przy próbie łatwo patrzeć tylko na biel zębów, a ta akurat nie jest tu przedmiotem decyzji. Poniższa kolejność porządkuje resztę.

1. Długość w spoczynku. Rozchyl lekko wargi, jak przy słuchaniu kogoś. Ile widać górnych zębów? Przy szerokim uśmiechu sprawdź, ile odsłania się dziąsła.
2. Linia uśmiechu. Czy brzegi górnych zębów podążają za łukiem dolnej wargi? Czy linia środkowa między jedynkami zgadza się z osią twarzy?
3. Kształt i szerokość. Czy zęby nie są za duże do twojej twarzy, zbyt kwadratowe albo zbyt jednakowe?
4. Mowa. Przeczytaj na głos kilka zdań, najlepiej z głoskami syczącymi i szumiącymi, choćby „W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie”, i policz od sześćdziesięciu do siedemdziesięciu. Świst, seplenienie albo warga zahaczająca o brzeg zęba to informacja do przekazania od razu.
5. Podparcie wargi. Czy górna warga nie wydaje się wypchnięta albo napięta?
6. Odgryzanie. Spróbuj przygryźć coś miękkiego przednimi zębami. Jeżeli dolne zęby uderzają w mock-up, jest to informacja o zgryzie, a nie drobiazg.
7. Zdjęcia i nagranie. Zrób zdjęcia w dziennym świetle, z bliska i z odległości wyciągniętej ręki, oraz krótki film, na którym mówisz. Lustro na fotelu wystarcza wprawdzie do pierwszego wrażenia, ale nie do decyzji.

Ostatni punkt ma większą wagę, niż się wydaje. W gabinecie oglądasz siebie z odległości kilkudziesięciu centymetrów, pod lampą, z rozszerzonymi ustami, czyli w warunkach, w jakich nikt cię na co dzień nie widzi. Zdjęcie przy oknie i nagranie rozmowy pokazują uśmiech tak, jak widzą go inni. Warto obejrzeć je dopiero po godzinie, bo pierwsze wrażenie dotyczy głównie tego, że zmiana w ogóle nastąpiła. Jeżeli masz obok siebie kogoś, kto zna twoją twarz na co dzień, pokaż mu nagranie, zanim powiesz, co o nim myślisz. Jego pierwsza reakcja powie więcej niż grzeczne pytanie po fakcie. Równie przydatne jest porównanie ze starym zdjęciem, na którym się śmiejesz swobodnie, a nie do obiektywu. Właśnie w takim ujęciu najłatwiej zauważyć, czy nowe zęby wyglądają jak twoje, tylko w lepszej wersji, czy jak cudze.

Kolor wybiera się osobno

Żywica używana do mock-upu ma ograniczoną gamę odcieni i przepuszcza światło inaczej niż ceramika. Przy próbie decyduje się więc o kształcie i proporcjach, a kolor dobiera się osobno, w świetle dziennym, na kolorniku, według zasad opisanych na stronie o kolorze nowych zębów. To, że kolor próby się nie podoba, niczego nie psuje; to, że się podoba, nie znaczy, że gotowe licówki będą takie same.

Kiedy mock-up zostaje w ustach na kilka dni

Materiał próbny jest wyraźnie słabszy od ceramiki. Odgryzanie twardych rzeczy przednimi zębami potrafi ukruszyć jego brzeg, a herbata, kawa i czerwone wino przebarwiają powierzchnię. Jeżeli fragment odpadnie albo pęknie, nie przyklejaj go; wystarczy wiadomość do kliniki, bo ten sam klucz pozwala odtworzyć próbę w kilka minut. Te dni są po to, żeby nowy kształt przeżyć w zwykłym życiu, a nie tylko obejrzeć.

Mock-up to nie to samo co licówki tymczasowe. Tymczasowe prace zakłada się po opracowaniu zębów, żeby je osłonić do czasu oddania gotowej pracy; mock-up jest próbą wykonywaną wcześniej, zanim zapadnie decyzja.

Nie przy każdym ustawieniu zębów próba wygląda tak samo

Mock-up powstaje przez dodanie materiału na zęby. Przy zębach małych, rozstawionych albo cofniętych w łuku jest to proste, bo docelowy kształt i tak wychodzi przed obecną powierzchnię. Przy zębach wysuniętych do przodu docelowy kształt leży częściowo wewnątrz obecnego zęba, a skoro materiału nie da się dodać do środka, próba wygląda na grubszą, niż będzie gotowa praca. Lekarz albo koryguje wtedy projekt, albo rozmawia z tobą o zmianie ustawienia zębów przed licówkami; tę drogę rozważa porównanie aparatu i licówek przy krzywych zębach. Zaakceptowany mock-up bywa zresztą używany jako prowadnica przy opracowaniu, jeżeli szlifowanie okaże się potrzebne, więc wyznacza także to, ile tkanki zostanie zdjęte. Tę zależność rozwija porównanie licówek bez szlifowania i klasycznych.

Gdy próba się nie podoba

Niezadowolenie z mock-upu nie jest kłopotem, tylko informacją, i to najcenniejszą w całym procesie. Trudność polega zwykle na tym, żeby je nazwać. Samo „coś mi nie pasuje” niewiele daje osobie, która ma poprawić projekt; znacznie więcej daje wskazanie konkretnego zęba i konkretnej cechy: jedynki wydają się za długie przy mówieniu, dwójki za szerokie, brzegi zbyt proste jak na twoją twarz. Pomaga w tym nagranie, bo pozwala zatrzymać obraz w chwili, w której coś przeszkadza. Masz też prawo powiedzieć, że potrzebujesz czasu. Decyzja o kształcie zębów, które zostaną z tobą na lata, nie musi zapaść w fotelu, w obecności kilku osób czekających na odpowiedź.

Prawo do poprawek i miejsce w harmonogramie

Próba jest momentem, w którym zmiana zdania nic nie kosztuje. Poproś o korektę długości, kształtu czy linii brzegów, a gdy zmiana jest duża, o drugą próbę. Zdjęcia zaakceptowanego projektu mogą trafić do twojej dokumentacji i warto o to poprosić, bo zapisany punkt odniesienia porządkuje ewentualną późniejszą rozmowę o tym, co zostało uzgodnione; ogólne zasady takiej dokumentacji zbiera strona o planie leczenia na piśmie.

Przy leczeniu wyjazdowym ten etap trzeba zaplanować z nazwy, zanim kupisz bilet. Zapytaj, na który dzień pobytu przewidziano mock-up, ile czasu zostaje między próbą a opracowaniem i czy harmonogram mieści drugą próbę, gdyby pierwsza wymagała zmian. Jeżeli odpowiedź brzmi, że próbę zrobi się rano, a szlifowanie tego samego popołudnia, decyzja zapadnie w kilka godzin, bez możliwości przespania się z nią. Jak rozkłada się czas całego leczenia i ile przyjazdów zwykle wymaga, pokazuje strona o tym, ile trwa leczenie i ilu wyjazdów wymaga. Kolejność wizyt przy zakładaniu licówek w Turcji, od projektu i próby koloru po osadzenie, opisuje osobny tekst.