Eten en drinken met aligners: alleen water, dus geen koffie

Suiker en zuur onder het plastic

Normaal spoelt speeksel voortdurend over uw tanden. Het verdunt suikers, neutraliseert zuur en herstelt het glazuur na elke aanval een beetje. Een aligner sluit uw tanden daar grotendeels van af. Wat eronder terechtkomt, blijft er zitten: geen spoeling, geen verdunning, minutenlang tegen het oppervlak.

Een slok cola of sinaasappelsap met de aligner in is daardoor iets heel anders dan dezelfde slok zonder. Het suikerige of zure vocht staat als in een bakje tegen het glazuur. Gebeurt dat een paar keer per dag, maandenlang, dan is dat een gunstige omgeving voor gaatjes en voor het afslijten van glazuur. Precies de mensen die hun gebit recht laten zetten omdat ze er zuinig op zijn, lopen hier onbedoeld het meeste risico.

Heet drinken vervormt, donker drinken verkleurt

Aligners worden gemaakt van dun kunststof dat met warmte in vorm is gebracht. Een hete kop koffie of thee kan die vorm aantasten, en een aligner die een fractie vervormd is, oefent niet meer de kracht uit waarvoor hij is berekend. U merkt dat niet aan de pasvorm, wel aan een tand die niet volgt.

Daarbij verkleuren koffie, thee, rode wijn en cola zowel het plastic als de attachments op uw tanden. Een aligner vervangt u na een week of twee; een verkleurd attachment blijft zitten tot het eind. Om dezelfde reden spoelt u de aligner zelf af met lauw of koud water en nooit met heet.

Wie na het traject nog wil bleken, kan dat meestal het beste doen voordat er kronen of facings bij komen, want die bleken niet mee. Daarover gaat bleken voordat u aan kronen begint.

Kauwgom plakt en trekt

Kauwgom met de aligner in komt op twee manieren slecht uit. Hij plakt aan het plastic en krijgt u er lastig weer af, en het kauwen tilt de aligner telkens een stukje op, zodat hij niet meer strak zit. Een attachment kan daarbij ook losraken; wat u dan doet, staat bij een attachment dat is losgeraakt.

Elke koffiepauze gaat van uw draagtijd af

Een alignertraject is berekend op twintig tot tweeëntwintig uur per dag dragen. Elke maaltijd en elke koffie gaat daar vanaf. Drie maaltijden van een half uur, met poetsen erbij, kosten al gauw twee uur. Een ochtend lang kleine slokjes koffie drinken en tussendoor iets snacken, met telkens de aligner eruit, kan ongemerkt nog een paar uur kosten.

Zo wordt een traject langer zonder dat iemand begrijpt waarom. Bundel uw eten en drinken in vaste momenten: koffie bij het ontbijt in plaats van verspreid over de ochtend, een tussendoortje direct na de lunch in plaats van een uur later. Dat lost twee problemen tegelijk op. Minder vaak eruit betekent meer draaguren én minder momenten waarop suiker en zuur tegen de tanden staan.

Ook ’s nachts geldt de regel. Een glas water op het nachtkastje is prima; een glas sap of melk na het tandenpoetsen, met de aligner er alweer in, is precies de situatie van hierboven, maar dan acht uur lang, terwijl er ’s nachts nauwelijks speeksel stroomt.

Reisdagen en werkdagen buiten de deur

De regel is het moeilijkst vol te houden op dagen dat u niet thuis bent. Een paar gewoonten maken het verschil:

• Neem altijd het doosje mee. Een aligner in een servetje belandt vroeg of laat bij het afval, en een nieuw exemplaar laten maken kost tijd, zeker als het traject vanuit het buitenland wordt begeleid.
• Stop een reistandenborstel en een klein tubetje tandpasta in uw tas.
• In het vliegtuig drinkt u met de aligner in alleen water. De koffie en het sapje van de trolley kunnen wachten tot u de aligner uit heeft en daarna uw mond kunt schoonmaken.
• Op een lange vliegdag laat u uw maaltijd samenvallen met het moment dat de aligner er toch al uit is.

Wie voor de start of een controle naar een kliniek in het buitenland reist, heeft vaak ook met tijdsverschil en onregelmatige maaltijden te maken. Hoe een alignertraject zich tot zo’n reis verhoudt, staat bij aligners en beugels in het buitenland.

Na het eten, voordat de aligner weer in gaat

1. Poets uw tanden. Kan dat niet, spoel dan in elk geval grondig met water.
2. Spoel de aligner af met lauw of koud water.
3. Zet hem terug en druk hem aan tot hij over alle tanden goed aansluit.

Het ritueel kost een paar minuten en het went sneller dan de meeste mensen verwachten. Na een week of twee grijpt u vanzelf naar het doosje voordat u aan tafel gaat. Tot dat moment helpt een simpele afspraak met uzelf: geen kop, geen glas en geen hap zonder dat de aligner eerst uit is.