Slapen met uw kunstgebit in: liever niet

Wat het onderzoek naar longontsteking wel en niet zegt

Terug naar het Japanse onderzoek. De verklaring die de onderzoekers gaven, is plausibel: op het oppervlak van een prothese hopen zich bacteriën op, en tijdens de slaap kan een deel daarvan in de luchtwegen terechtkomen. Maar een samenhang is geen bewijs dat de prothese de longontsteking veroorzaakt. Mensen die hun gebit ’s nachts inhouden, kunnen op andere punten verschillen van mensen die dat niet doen.

Voor een gezonde zestiger is dit dus geen reden tot ongerustheid. Het wordt wel een argument bij iemand die moeite heeft met slikken, die zorg nodig heeft of die op hoge leeftijd is. Zorgt u voor een ouder familielid, of zit er iemand in een verpleeghuis, dan is dit een punt om bij de zorgverleners aan te kaarten.

Uitzonderingen

De eerste dagen na een directe prothese. Wordt een prothese op dezelfde dag geplaatst als de tanden getrokken worden, dan blijft hij tot de eerste controle vaak juist wél zitten, ook ’s nachts. Hij werkt dan als een verband: hij beperkt bloeden en zwelling. Die regel komt van de behandelaar die de extracties heeft gedaan, en geldt alleen voor die eerste periode. Wordt u in het buitenland behandeld en vliegt u in die dagen terug, vraag dan schriftelijk tot wanneer de prothese in moet blijven en wie hem de eerste keer uitneemt. Hoe de overbrugging na extracties verder kan worden geregeld, staat bij een tijdelijke oplossing voor een ontbrekende tand.

Een specifieke reden van uw behandelaar. Bijvoorbeeld wanneer eigen tanden in de andere kaak ’s nachts op een tandeloze kaakwal bijten, of bij hevig knarsen. Dan kan de behandelaar een andere regeling voorstellen. Die keuze maakt u niet zelf; vraag ernaar. Over knarsen en de beschermplaat die erbij hoort, gaat knarsen en een opbeetplaat.

Vast werk op implantaten. Een brug die op implantaten is vastgeschroefd, kunt u niet zelf uitnemen, dus de vraag speelt niet. Een klikgebit is een ander verhaal: dat is een uitneembare prothese die op implantaten vastklikt, en die gaat ’s nachts gewoon uit. Het verschil tussen beide staat bij het klikgebit op implantaten en bij wat All-on-4 betekent.

Als de prothese in het buitenland is gemaakt

Een nieuwe prothese moet in de eerste weken vrijwel altijd een paar keer worden bijgesteld. Drukplekken ontstaan pas na een paar dagen dragen, en het tandvlees verandert nog, zeker na recente extracties. Wie de prothese in het buitenland heeft laten maken, doet dat bijstellen meestal hier. In Nederland kan een tandprotheticus dat bij een volledige prothese zonder verwijzing; zijn er nog eigen tanden, dan loopt het via de tandarts. In België is de tandprotheticus geen erkend zorgberoep en gaat u daarvoor naar de tandarts. Neem de instructies van de kliniek mee, ook wat er over het dragen ’s nachts is gezegd. Houdt u de prothese de eerste nachten in omdat dat zo is afgesproken, dan hoort de tandprotheticus of tandarts dat graag, want het verklaart wat die onder de prothese aantreft.

Het bakje op het nachtkastje

1. Poets de prothese voordat hij het bakje in gaat, boven een wasbak met water erin of een handdoek eronder, zodat hij niet breekt als hij valt.
2. Vul een afsluitbaar bakje met schoon water op kamertemperatuur. Heet water kan het kunststof vervormen.
3. Laat de prothese niet droog liggen; acryl dat uitdroogt, kan van vorm veranderen.
4. Zet het bakje buiten bereik van kinderen en huisdieren. Een hond die een prothese vindt, laat er weinig van over.

Poets ’s ochtends uw verhemelte en de tandeloze kaakwal met een zachte tandenborstel en spoel de prothese af voordat hij weer in gaat.

Wie jarenlang met de prothese in heeft geslapen, vindt de eerste nachten zonder vaak vreemd. Het gezicht voelt anders, en ’s ochtends lijkt de prothese soms even anders te zitten. Dat went meestal binnen een paar dagen. Schuurt of beweegt hij overdag ook, dan ligt het niet aan de nachtrust maar aan de pasvorm, en die laat u bijstellen.