Licówka się odkleiła: co zrobić w pierwszych godzinach

Klej z szuflady niczego nie ratuje

Pokusa jest zrozumiała, bo ząb bez licówki wygląda obco. Mimo to klej błyskawiczny, klej do protez ani tymczasowy cement z apteki nie nadają się do licówki. Licówkę osadza się adhezyjnie: zarówno szkliwo, jak i wewnętrzna powierzchnia ceramiki są osobno przygotowywane, a całość wykonuje się w suchym polu, odizolowanym od śliny. W domu nie da się spełnić żadnego z tych warunków.

Licówka przyklejona na własną rękę zwykle siada minimalnie krzywo albo za wysoko. Zmienia to zgryz, a kontakt z zębami przeciwstawnymi potrafi ją ponownie odłamać, tym razem z pęknięciem. Gorsze jest jednak coś innego. Utwardzony klej trzeba potem usunąć z zęba i z ceramiki, a robi się to wiertłem, kosztem szkliwa, którego i tak zostało niewiele. Najczęściej po takim ratunku licówki nie da się już użyć.

Do czasu wizyty unikaj gryzienia przednim zębem. Kanapkę, jabłko czy pieczywo dziel na małe kawałki i przeżuwaj bocznymi zębami. Odsłonięta powierzchnia bywa szorstka, a jej krawędź potrafi drażnić język; jeśli uwiera, lekarz wygładzi ją przy pierwszym kontakcie.

Skąd nadwrażliwość odsłoniętego zęba

Pod klasyczną licówkę zdejmuje się z przedniej powierzchni zęba cienką warstwę tkanki. Tam, gdzie opracowanie było głębsze, spod szkliwa wychodzi zębina, a zębina przewodzi zimno i ciepło znacznie wyraźniej niż szkliwo. Dlatego po odklejeniu licówki zimny napój potrafi wywołać krótkie ukłucie. Taka nadwrażliwość jest spodziewana i mija razem z bodźcem.

Inaczej traktuje się ból, który pojawia się sam z siebie, pulsuje albo budzi w nocy. Nie wynika on z odsłoniętej powierzchni, tylko z problemu dotyczącego miazgi, i wymaga oceny wcześniej, najlepiej w ciągu doby. Sama odsłonięta powierzchnia też nie powinna czekać tygodniami: pozbawiona osłony łatwiej się przebarwia i jest bardziej podatna na próchnicę.

Czy tę samą licówkę da się osadzić ponownie

To rozstrzyga badanie, a nie wygląd licówki w pudełku. Lekarz ocenia dwie rzeczy jednocześnie: stan ceramiki i stan zęba pod nią.

Ponowne osadzenie całej licówki jest zabiegiem krótkim i rutynowym, więc zajmie się nim właściwie każdy gabinet, również w Polsce. Tabela nie przesądza jednak o twoim przypadku, a decyzji nie podejmuje się przez telefon.

Najczęstsze przyczyny odklejenia

Najczęstsze przyczyny są dość powtarzalne. Pole zabiegowe zostało w chwili cementowania zanieczyszczone wilgocią lub śliną. Opracowanie zeszło głęboko w zębinę, a połączenie z zębiną jest mniej przewidywalne niż ze szkliwem. Zęby są zaciskane albo zgrzytają w nocy, czyli pojawia się bruksizm. Przedni ząb służy do rzeczy, do których go nie zaprojektowano: gryzienia długopisu, pestek, paznokci, otwierania opakowań. Wreszcie próchnica rozwijająca się przy brzegu licówki, która od spodu podmywa połączenie.

Jedno odklejenie po latach spokoju mówi zresztą niewiele. Ta sama licówka, która odpada drugi albo trzeci raz, kieruje uwagę gdzie indziej: zwykle nie na cement, tylko na zgryz i na siły działające na ząb w nocy. Takie przeciążenie bywa związane z licówką zbyt obszerną, która przy zagryzaniu pierwsza trafia na zęby dolne; jak to rozpoznać, opisuje strona o tym, gdy licówki wydają się grube. Wtedy rozmowa dotyczy szyny zakładanej na noc i ewentualnej korekty kontaktów, a ponowne klejenie bez tej rozmowy przesuwa problem o kilka miesięcy. Jak prace protetyczne zachowują się z upływem czasu i co realnie ulega zużyciu, opisuje strona o licówkach i koronach po latach.

Połknięta licówka i kaszel, który nie mija

Połknięcie licówki przechodzi zwykle bez objawów i nie wymaga pośpiechu, choć lekarz powinien się o nim dowiedzieć. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej, gdy tuż po zniknięciu licówki zaczyna się napad kaszlu, świszczący oddech albo uczucie duszności. Oznacza to, że fragment mógł trafić do dróg oddechowych. Przy duszności, bólu w klatce piersiowej albo zaburzeniach świadomości dzwoń od razu pod 112 i nie jedź samodzielnie; sam kaszel czy świszczący oddech bez tych objawów to sprawa szpitalnego oddziału ratunkowego, nie gabinetu stomatologicznego. Kolejność telefonów, gdy coś podobnego zdarzy się jeszcze w Turcji, ustala strona o nagłym problemie podczas pobytu.

Licówka z Turcji, ząb w Polsce

Jeśli pracę wykonano za granicą, najpierw napisz do kliniki, która ją wykonała. Nie chodzi o to, żeby wracać tam z każdym odklejeniem; chodzi o to, żeby zdarzenie zostało odnotowane, zanim ząb dotknie ktoś inny. Gwarancje klinik miewają warunek, że interwencja innego gabinetu wymaga wcześniejszego uzgodnienia, więc sprawdź treść swojej umowy, zanim umówisz wizytę. Co takie zapisy zwykle obejmują, a czego nie, omawia tekst o gwarancji kliniki.

Wiadomość do kliniki powinna zawierać kilka rzeczy naraz, żeby odpowiedź nie wymagała trzech kolejnych pytań: który to ząb, kiedy i przy jakiej czynności licówka odpadła, zdjęcie zęba i zdjęcie wewnętrznej strony licówki przy dziennym świetle, informację o nadwrażliwości lub bólu oraz datę osadzenia pracy. Poproś też o kopię dokumentacji, jeżeli jej nie masz, bo lekarz dentysta w Polsce będzie chciał wiedzieć, czym licówka była cementowana.

Zwlekanie z wizytą tylko dlatego, że czekasz na odpowiedź z zagranicy, nie ma sensu, gdy mija kolejny tydzień z odsłoniętym zębem. Na to, czego polski gabinet zwykle się podejmuje przy pracy wykonanej gdzie indziej i jak z nim o tym rozmawiać, odpowiada strona o poprawianiu pracy wykonanej za granicą. Jeżeli licówka została wykonana bez szlifowania, sytuacja jest o tyle prostsza, że pod spodem zostało szkliwo; czym te prace różnią się od klasycznych, wyjaśnia porównanie licówek bez szlifowania i klasycznych.