Facing losgeraakt: bewaren, niet zelf plakken

Waarom de tand ineens gevoelig is

Voor een klassieke facing wordt een dun laagje van de voorkant van de tand geslepen. Waar dat slijpen dieper gaat, ligt het dentine onder het glazuur bloot. Dentine geleidt koud en warm veel directer dan glazuur, en daardoor kan een slok koud water ineens pijnlijk trekken. Een korte, scherpe reactie op koud die snel weer wegebt, past bij dat beeld.

Een ander verhaal is pijn die uit zichzelf opkomt, die klopt of die u ’s nachts wakker houdt. Dat wijst eerder op de zenuw van de tand en hoort eerder beoordeeld te worden dan het losse schildje zelf. Wie wil weten hoeveel er destijds van de tand is afgehaald, vindt uitleg in wat er onomkeerbaar is aan facings.

Kan dezelfde facing er weer op?

Dat hangt af van wat er bij het onderzoek blijkt. Grofweg zijn er vier uitkomsten.

Het terugplaatsen zelf is geen groot werk. Het lastige deel zit in de vraag wie het doet als de facing in het buitenland is gemaakt. Niet elke praktijk wil werk van een ander aanraken; waarom dat zo is en hoe u het gesprek opent, staat in wie tandwerk uit het buitenland herstelt.

Terug in Nederland of België, en de facing komt uit Turkije

Stuur de kliniek die de facing heeft gemaakt dezelfde dag een bericht. Kort en feitelijk is genoeg:

• welke tand het is, met het tandnummer als u dat heeft;
• wanneer de facing geplaatst is;
• of het schildje heel is, met een scherpe foto van de voor- en binnenkant;
• een foto van de tand zelf, bij daglicht;
• of u pijn heeft, en zo ja, bij koud, bij bijten of uit zichzelf.

Vraag daarbij twee dingen expliciet. Ten eerste: mag een tandarts hier de facing terugplaatsen, en welke hechtprocedure en welk materiaal zijn er gebruikt? Ten tweede: als er een nieuwe facing nodig is, hoe ziet dat traject eruit en wie neemt de kosten van een eventuele tussenoplossing voor zijn rekening? Die antwoorden wilt u op schrift hebben voordat u iets beslist. Heeft u geen vaste tandarts om naartoe te gaan, dan beschrijft geen tandarts kunnen vinden de routes die er wel zijn.

Wacht niet op uw volgende reis. Een tand zonder facing kan in de tussentijd een beetje verschuiven of verkleuren, en dan past het oude schildje niet meer.

Waarom een facing loslaat

De oorzaken zijn meestal terug te voeren op een van deze punten:

• Vocht of speeksel op het oppervlak tijdens het hechten, waardoor de verbinding nooit volledig was.
• Een hechting die grotendeels op dentine rust in plaats van op glazuur.
• Knarsen of klemmen, vooral ’s nachts.
• Harde dingen met de voortanden: pennen, pitten, nagels, flesdoppen.
• Cariës die aan de rand is begonnen en de verbinding van onderaf heeft ondermijnd.

Laat dezelfde tand steeds opnieuw los, dan zit het probleem zelden in de lijm. Dan is de beet of het knarsen de eerste verdachte, en komt een opbeetplaat voor de nacht ter sprake. Soms zit er meer achter en blijkt de hele vorm niet bij de beet te passen; daarover gaat als de beet niet klopt.

Ingeslikt, of ineens hoesten

Wie een facing inslikt, merkt daar meestal niets van. Meld het wel aan uw tandarts, zodat die weet dat het schildje niet meer terug te vinden is.

Begint u na het losraken te hoesten, heeft u het gevoel dat er iets vastzit of krijgt u pijn op de borst, dan kan het schildje in de luchtwegen terecht zijn gekomen. Dat is geen tandheelkundige kwestie meer: ga zonder afwachten naar de spoedeisende hulp van het dichtstbijzijnde ziekenhuis, in België de spoedgevallendienst, ook als het hoesten weer wat afneemt. Piept uw ademhaling, wordt ademen moeilijk of krijgt u het benauwd, bel dan direct 112 en ga niet zelf naar het ziekenhuis.

Een facing die loslaat, zegt op zichzelf weinig over het werk als geheel. Het patroon eromheen zegt meer: steeds dezelfde tand, randen die donker worden, tandvlees dat terugwijkt. Voelt u dat het daarnaartoe gaat, lees dan spijt van facings, dat over die bredere vraag gaat.